Askerlik ve TSK Sağlık Raporlarına İtiraz: Süre ve Merciler (Sağlık Raporları Yönetmeliği)
TSK, Jandarma ve askerlik raporlarına itiraz: itiraz mercileri, otuz gün ve üç iş günü süreleri, onay şartı ve hakem hastane süreci yönetmelik metninde.

Askerlik ve TSK sağlık raporları, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, öğrencileri ve adayları ile askerlik yükümlülerinin görevlerine uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tespit etmek için düzenlenir. Sağlık Raporları Yönetmeliği’ne göre bu raporlar ayrı bir sağlık yeteneği yönetmeliğine tabidir ve itiraz usulü de ayrıca düzenlenmiştir. Bu yazıda yalnızca yönetmelik metninde yer alan hükümleri özetliyoruz.
TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik raporlarının dayanağı, itiraz mercileri, itiraz süreleri, onay şartı ve uçucu, dalgıç ve gemiadamı raporlarına kısa bakış.
Raporların Dayanağı ve Düzenlenmesi
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, öğrencileri ve bunların adayları ile askerlik yükümlülerinin muayene ve sağlık raporları, 31/10/2016 tarihli ve 2016/9431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ve Sağlık Raporları Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenir. Bu raporlar, Bakanlıkça yayımlanan ilgili listede yer alan sağlık hizmet sunucuları tarafından düzenlenir (Madde 36).
Raporlara İtiraz
Bu raporlara; raporu alan kişi, velisi veya vasisi ya da raporu isteyen kurum itiraz edebilir. İtiraz mercii raporun türüne göre değişir (Madde 58).

Rapor kararı | İtiraz mercii |
|---|---|
“Askerliğe elverişlidir”, “ertesi yıla bırakma”, “sevk geciktirmesi”, “askerliğe elverişli değildir” | Askerlik şubeleri |
“İstirahat” veya “hava değişimi” | Sağlık kuruluşuna sevki yapan askerlik şubesi; sevk birlik komutanlığı veya kurum amirliğince yapılmışsa ona |
Personel ve öğrencilerin “… görev yapamaz”, “öğrenciliğe devam edemez” kararları (onaylı rapor) | Bağlı bulunduğu birlik komutanlığı veya kurum amirliği |
Doğrudan il sağlık müdürlüğüne yapılan itiraz | İşlem yapılmaz |
Askerlik yükümlüleri ile personel ve öğrencilerin raporlarına ilişkin olarak doğrudan il sağlık müdürlüklerine yapılan itirazlara herhangi bir işlem yapılmaz (Madde 58).
Onay şartı

Yükümlülerin “askerliğe elverişli değildir”; personel ve öğrencilerin, adaylar hariç, “… görev yapamaz”, “öğrenciliğe devam edemez” ve “sınıfı/branşı görevi yapamaz” kararı bulunan sağlık kurulu raporlarına, rapor ilgili mevzuatında belirtilen onay veya inceleme makamlarınca onaylanmadan itiraz edilemez (Madde 58).
İtiraz Sonrası Süreç

İl sağlık müdürlüğü, sağlık raporu alacak kişiyi hakem hastane listesinde yer alan, askerî sağlık raporu vermeye yetkili aynı veya üst roldeki en yakın sağlık hizmeti sunucusuna gönderir. Güvenlik sebebiyle kurumların talepleri dikkate alınır. İtiraz edilen rapor ile itiraz üzerine verilen rapordaki kararlar aynı yöndeyse rapor kesinleşir. Raporlar arasında çelişki olursa kişi, ilgili branşların bulunduğu bölge hakem hastanelerinden birine sevk edilir ve bu hastanenin sağlık kurulunca verilen karar kesindir (Madde 58).
Askerlik yükümlülerinin yoklama, sevk veya silahaltında yapılan muayeneleri sonucunda aile hekimi veya tek hekim tarafından verilen raporlara ya da “on güne kadar (on gün dâhil) istirahat” kararlı raporlara itiraz hâlinde, sevki yapan askerlik şubeleri veya birlik komutanlıkları/kurum amirlikleri yükümlüleri sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere en yakın yetkili sağlık kuruluşlarına sevk eder (Madde 58).
İtiraz Süreleri

Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personel ve öğrencilerine düzenlenen raporlara, tebliğ veya teslim tarihinden ya da e-Devlet sistemine aktarıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde; adaylara ilişkin verilen raporlara ise üç iş günü içinde itiraz edilebilir (Madde 63).
Uçucu, Dalgıç ve Gemiadamı Raporları
Uçucu sağlık raporları ile denizaltıcı ve dalgıç sağlık raporları, Bakanlıkça belirlenen yetkili hastaneler listesinde yer alan hastaneler tarafından ilgili mevzuatına göre düzenlenir (Madde 37). Gemiadamı sağlık raporu ise gemiadamı adayı veya gemiadamına yapılacak muayene ve tetkikler sonucu denizde çalışmaya uygunluğunu gösteren rapordur (Madde 38).
Sık Sorulan Sorular
Askerlik raporuna itiraz süresi nedir?
Personel ve öğrenci raporlarına otuz gün, adaylara ilişkin raporlara üç iş günü içinde itiraz edilebilir (Madde 63).
Askerliğe elverişli değildir kararına hemen itiraz edilir mi?
Hayır. İlgili mevzuattaki onay veya inceleme makamlarınca onaylanmadan itiraz edilemez (Madde 58).
İtirazı il sağlık müdürlüğüne yapabilir miyim?
Doğrudan il sağlık müdürlüklerine yapılan itirazlara işlem yapılmaz; itiraz ilgili makama yapılır (Madde 58).
Özet
TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik raporları ile askerlik yükümlülerinin raporları ayrı sağlık yeteneği yönetmeliğine göre düzenlenir. İtiraz, rapor kararına göre askerlik şubesine veya birlik komutanlığı/kurum amirliğine yapılır. Personel ve öğrenciler için süre otuz gün, adaylar için üç iş günüdür.
Bu yazı Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin metnine göre hazırlanmıştır. Rapor formatları ve yetkili hastane listelerindeki değişiklikler Bakanlığın internet sitesinde duyurulur ve güncel olanlar esas alınır (Madde 64). Başvurudan önce güncel uygulamayı teyit edin.
Kaynak: Sağlık Raporları Yönetmeliği (Resmî Gazete: 19/5/2026, Sayı: 33258), Madde 36-38, 58 ve 63.



