Memur Hakları

Devlet Memurunun Disiplin Cezaları Nelerdir? 657 Sayılı Kanuna Göre Kapsamlı Rehber

Devlet memurunun disiplin cezaları: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe durdurma ve memurluktan çıkarma. Fiiller, süreler, savunma ve itiraz 657’ye göre.

· 13 dk okuma
Devlet Memurunun Disiplin Cezaları Nelerdir? 657 Sayılı Kanuna Göre Kapsamlı Rehber kapak görseli

Devlet memurunun disiplin cezaları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinde beş başlık altında sayılır: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma. Kanun her cezanın tanımını ve o cezayı gerektiren fiilleri tek tek yazar. Bu yazıda cezaların tamamını, kimin vereceğini, sürelerini, savunma ve itiraz haklarını yalnızca 657 sayılı Kanun metnine dayanarak anlatıyoruz.

Beş disiplin cezası ve her birini gerektiren fiiller, cezayı verecek merciler, zamanaşımı ve karar süreleri, savunma hakkı, itiraz, cezaların sonuçları, özlük dosyasından silinme ve görevden uzaklaştırma.

Disiplin Cezası Nedir ve Hangi Hâllerde Verilir?

Kanun, kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla bir ilke koyar. Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve yönetmeliklerin devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara ve yasakladığı işleri yapanlara disiplin cezası verilir (Madde 124).

Verilecek ceza, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125. maddede sıralanan cezalardan biridir. Disiplin amirleri ise kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak, Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerde belirlenen amirlerdir.

Madde 125, özel kanunların disiplin suçlarına ve cezalarına ilişkin hükümlerinin saklı olduğunu belirtir. Yani öğretmen, polis, asker ve benzeri özel kanunlarla yönetilen görevlilerde farklı hükümler uygulanabilir.

Disiplin Cezalarına Genel Bakış: Hafiften Ağıra Beş Ceza

Beş disiplin cezası: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve memurluktan çıkarma

Ceza

Tanım

Kararı veren

Uyarma

Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesi

Disiplin amiri

Kınama

Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesi

Disiplin amiri

Aylıktan kesme

Memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılması

Disiplin amiri

Kademe ilerlemesinin durdurulması

Fiilin ağırlık derecesine göre memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 ile 3 yıl durdurulması

Disiplin kurulu kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amir

Devlet memurluğundan çıkarma

Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarma

Yüksek disiplin kurulu kararı ile

AYLIKTAN KESME

1/30 – 1/8

Brüt aylıktan kesinti oranı

KADEME DURDURMA

1 – 3 yıl

Bulunduğu kademede ilerleme durur

ÇIKARMA

Bir daha atanmama

Memurluktan çıkarılan kişi atanamaz

1. Uyarma Cezası ve Gerektiren Fiiller

Uyarma, cezaların en hafifidir. Memura görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiği yazı ile bildirilir. Kanuna göre uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

  • Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmî belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak

  • Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek

  • Kurumca belirlenen tasarruf tedbirlerine riayet etmemek

  • Usulsüz müracaat veya şikâyette bulunmak

  • Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak

  • Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak

  • Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak

  • Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak

2. Kınama Cezası ve Gerektiren Fiiller

Kınama, memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

  • Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmî belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak

  • Eşlerinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetlerini belirlenen sürede kurumuna bildirmemek

  • Görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak

  • Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak

  • Devlete ait resmî araç, gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak

  • Devlete ait resmî belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı kaybetmek

  • İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak

  • İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak

  • Görev mahallinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak ve bu tür yazı yazmak, işaret, resim ve benzeri şekiller çizmek ve yapmak

  • Verilen emirlere itiraz etmek

  • Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak

  • Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak

  • Yetkili olmadığı hâlde basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç vermek

Uyarma ile kınamada aynı fiil “kayıtsızlık” ve “düzensizlik” (uyarma), “kusurlu davranmak” (kınama) ve “kasıtlı olarak yapmamak” (aylıktan kesme) diye derecelenir. Fiilin kasıtlı olup olmaması ve ağırlığı, cezanın derecesini belirler.

3. Aylıktan Kesme Cezası ve Gerektiren Fiiller

Aylıktan kesme, memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Ceza, verildiği tarihi takip eden ay başında uygulanır (Madde 132). Aylıktan kesmeyi gerektiren fiil ve haller şunlardır:

  • Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmî belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak

  • Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek

  • Devlete ait resmî belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak

  • Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak

  • Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek

  • Görev yeri sınırları içerisinde herhangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak

  • Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak

4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası ve Gerektiren Fiiller

Bu ceza, fiilin ağırlık derecesine göre memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 ile 3 yıl durdurulmasıdır. Kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

  • Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek

  • Özürsüz ve kesintisiz 3 ile 9 gün göreve gelmemek

  • Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak

  • Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak

  • Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandırmak

  • Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek

  • Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak

  • Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak

  • Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak

  • Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak

  • Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşlarına veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek

  • Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir sebep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemedeki tutum ve davranışlarıyla Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek

  • Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak

  • Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak

Özürsüz devamsızlıkta basamak şöyledir: 1 veya 2 gün aylıktan kesme, kesintisiz 3 ile 9 gün kademe ilerlemesinin durdurulması, bir yılda toplam 20 gün devlet memurluğundan çıkarma.

Son kademedeki memurlar için özel kural

Öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde bulunan devlet memurlarına, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hâllerde bu ceza yerine brüt aylıklarının dörtte biri ile yarısı arasında kesinti uygulanır. Tekrarında görevlerine son verilir.

5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası ve Gerektiren Fiiller

Devlet memurluğundan çıkarma, bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır. Bu en ağır cezayı gerektiren fiil ve haller şunlardır:

  • İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak; boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak

  • Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi ya da ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek

  • Siyasi partiye girmek

  • Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek

  • Savaş, olağanüstü hâl veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak

  • Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiilî tecavüzde bulunmak

  • Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak

  • Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak

  • Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek

  • Yurt dışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak

  • 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri işlemek

  • Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak

Cezayı Ağırlaştıran, Hafifleten ve Genişleten Hükümler

Madde 125’in son fıkraları, cezanın nasıl artırılıp azaltılacağını düzenler:

Durum

Sonuç

Aynı fiilin cezanın özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekrarı

Bir derece ağır ceza uygulanır

Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya hâller nedeniyle verilen cezaların üçüncü uygulaması

Bir derece ağır ceza verilir

Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar

Verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir

Sayılan fiillere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemler

Aynı neviden disiplin cezaları verilir

Fiilin genel hükümler kapsamına girmesi

Disiplin kovuşturması yapılmış olması, ayrıca ceza kovuşturması açılmasına engel olmaz

Hafifletme “bir derece” kadardır ve “uygulanabilir” ifadesiyle takdire bağlıdır. Ağırlaştırma ise tekrarda “uygulanır” diye kesin yazılmıştır. İkisini aynı kesinlikte öğrenmek yanlıştır.

Disiplin Cezasını Kim Verir? (Madde 126 ve 134)

  • Uyarma, kınama ve aylıktan kesme: Disiplin amirleri tarafından verilir.

  • Kademe ilerlemesinin durdurulması: Memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amirler tarafından verilir. İl disiplin kurullarının kararlarına dayanan hâllerde ise valiler verir.

  • Devlet memurluğundan çıkarma: Amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur. Kurullar cezayı ya kabul eder ya da reddeder. Ret hâlinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttir.

Kurumun merkezinde bir Yüksek Disiplin Kurulu, her ilde ve bölge esasına göre çalışan kuruluşlarda bölge merkezinde birer Disiplin Kurulu bulunur. Kurulların kuruluşu, üyelerin görev süresi, görüşme ve karar usulü gibi konular Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir (Madde 134).

Disiplinde Süreler: Zamanaşımı ve Karar Süreleri

Disiplinde süreler: soruşturmaya başlama, karar süreleri ve nihai süre

Zamanaşımı (Madde 127)

Fiil ve hâllerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren şu sürelerde soruşturmaya başlanmazsa disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar:

Ceza grubu

Başlama süresi

Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması

1 ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmalı

Devlet memurluğundan çıkarma

6 ay içinde disiplin kovuşturmasına başlanmalı

Ayrıca fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde disiplin cezası verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Bu fıkra 23/1/2026 tarihli ve 7573 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Disiplin cezası yargı kararıyla iptal edilirse, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde; sürenin dolması veya altı aydan daha az süre kalması hâlinde en geç altı ay içinde, karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası verilebilir.

Kanun metnine göre 127. maddedeki iki yıllık nihai zamanaşımı hükmü 23/1/2026 tarihli 7573 sayılı Kanunla değişmiştir. Eski kitaplardaki bilgiyi kontrol edin, güncel metinden çalışın.

Karar süreleri (Madde 128)

  • Uyarma, kınama, aylıktan kesme: Disiplin amirleri soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde karar vermek zorundadır.

  • Kademe ilerlemesinin durdurulması: Soruşturma dosyası 15 gün içinde yetkili disiplin kuruluna gönderilir. Kurul, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde kararını bildirir.

  • Memurluktan çıkarma: Dosya yüksek disiplin kuruluna gönderildikten sonra azami altı ay içinde kurulca karara bağlanır.

Savunma Hakkı (Madde 129 ve 130)

Savunma ve itiraz süreleri: en az 7 gün savunma, 7 gün itiraz, 30 gün karar

Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez (Madde 130). Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde ya da belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye ve disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir (Madde 129).

“Savunma süresi 7 gündür” demek eksiktir. Kanun “7 günden az olmamak üzere” der. Yani verilecek süre en az 7 gün olmalıdır.

Ceza Kovuşturması ile Disiplin Kovuşturması İlişkisi (Madde 131)

Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkûm olması veya olmaması hâlleri de ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.

Cezanın Uygulanması ve Sonuçları (Madde 132)

  • Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır.

  • Aylıktan kesme cezası, cezanın veriliş tarihini takip eden ay başında uygulanır.

  • Verilen cezalar üst disiplin amirine, devlet memurluğundan çıkarma cezası ayrıca Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.

Cezaların atama üzerinde de etkisi vardır. Aylıktan kesme cezası ile cezalandırılanlar 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılanlar 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamaz.

AYLIKTAN KESME

5 yıl

Üst yönetici kadrolara atanamama

KADEME DURDURMA

10 yıl

Üst yönetici kadrolara atanamama

SİLİNME

5 ve 10 yıl

Cezanın özlük dosyasından silinmesi için başvuru süreleri

Cezaların Özlük Dosyasından Silinmesi (Madde 133)

Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma dışında bir disiplin cezası almış memur, uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 yıl, diğer cezaların uygulanmasından 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurarak cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir.

Memurun bu süreler içindeki davranışları isteğini haklı kılacak nitelikteyse silinmesine karar verilir ve bu karar özlük dosyasına işlenir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının silinmesinde disiplin kurulunun mütalaası alınır.

Ceza

Silinme için başvuru süresi

Uyarma

5 yıl

Kınama

5 yıl

Aylıktan kesme

10 yıl

Kademe ilerlemesinin durdurulması

10 yıl (disiplin kurulunun mütalaası alınır)

Disiplin Cezasına İtiraz (Madde 135)

Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.

İTİRAZ SÜRESİ

7 gün

Kararın tebliğinden itibaren

İTİRAZ MERCİİ

30 gün

İtiraz dilekçesi ve eklerinin intikalinden itibaren karar süresi

SONRASI

İdari yargı

Disiplin cezalarına karşı idari yargıya başvurulabilir

Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir. İtirazın kabulü hâlinde disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir.

Görevden Uzaklaştırma Disiplin Cezası Değildir (Madde 137–145)

Görevden uzaklaştırma: 10 iş günü soruşturma şartı, aylığın üçte ikisi, en çok 3 ay

Görevden uzaklaştırma, kamu hizmetlerinin gerektirdiği hâllerde, görevi başında kalmasında sakınca görülen memurlar hakkında alınan ihtiyatî bir tedbirdir. Soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir. Bir ceza değildir.

Konu

Hüküm

Madde

Yetkililer

Atamaya yetkili amirler, bakanlık ve genel müdürlük müfettişleri, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar

138

Soruşturma süresi

Görevden uzaklaştırmayı izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır

139

Aylık

Görevden uzaklaştırılan veya suçtan tutuklanan ya da gözaltına alınan memura aylığının üçte ikisi ödenir; sosyal hak ve yardımlardan yararlanmaya devam eder

141

Süre (disiplin kovuşturması)

En çok 3 ay devam eder. Bu süre sonunda karar verilmezse memur görevine başlatılır

145

Süre (ceza kovuşturması)

Yetkili amir durumu iki ayda bir inceler ve görevine dönüp dönmemesi hakkında karar verir

145

Soruşturma veya yargılama sonunda memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler, yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler, hükümden evvel kovuşturması genel af ile kaldırılanlar ve memurluğa engel olmayan bir cezayla hükümlü olup cezası ertelenenler bakımından, kararların kesinleşmesi üzerine görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır ve memurun göreve tekrar başlatılması zorunludur (Madde 143). Tedbiri keyfi, garaz veya kin nedeniyle alan veya soruşturmaya derhal başlamayan amir hukuki, mali ve cezai sorumluluğa tabidir (Madde 139).

Disiplin Cezalarının Başka Alanlara Etkileri

  • Kademe ilerlemesi (Madde 64): Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.

  • Adaylık (Madde 56): Adaylık süresi içinde birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almış olanların veya aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir. İlişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç, üç yıl süre ile devlet memurluğuna alınmaz. Bu madde 23/1/2026 tarihli 7573 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

Disiplin Cezalarını Karşılaştırma Tablosu

Ceza

Süre / oran

Kim verir

İtiraz

Başvuruyla silinme

Uyarma

Yazı ile bildirim

Disiplin amiri

Disiplin kurulu, 7 gün

5 yıl

Kınama

Yazı ile bildirim

Disiplin amiri

Disiplin kurulu, 7 gün

5 yıl

Aylıktan kesme

Brüt aylığın 1/30 – 1/8’i

Disiplin amiri

Disiplin kurulu, 7 gün

10 yıl

Kademe ilerlemesinin durdurulması

1 – 3 yıl

Atamaya yetkili amir (disiplin kurulu kararı sonrası)

Yüksek disiplin kurulu, 7 gün

10 yıl

Devlet memurluğundan çıkarma

Bir daha atanmamak üzere

Yüksek disiplin kurulu kararı

Kanunda ayrı itiraz yolu belirtilmemiş; idari yargı yolu açıktır

Silinme hükmünün kapsamı dışındadır

Disiplin Cezaları Konusunda Sık Yapılan Hatalar

Karıştırılan konu

Doğru bilgi

Aylıktan kesme oranı

Brüt aylığın 1/30 ile 1/8’i arasıdır.

Kademe durdurma süresi

1 ile 3 yıldır.

Devamsızlık basamakları

1-2 gün aylıktan kesme; 3-9 gün kademe durdurma; yılda toplam 20 gün çıkarma.

Savunma süresi

En az 7 gün (7 günden az olmamak üzere).

İtiraz süresi

Kararın tebliğinden itibaren 7 gün.

Soruşturmaya başlama süresi

Çıkarma dışında 1 ay, çıkarmada 6 ay.

Görevden uzaklaştırma

Ceza değil, ihtiyatî tedbirdir; disiplin kovuşturmasında en çok 3 ay sürer.

Silinme süreleri

Uyarma ve kınama 5 yıl; diğer cezalar 10 yıl.

Hakkınızda Disiplin Soruşturması Başlatılırsa

  1. Savunma hakkınızı kullanın: Savunmanız alınmadan ceza verilemez. Verilen süre en az 7 gündür; bu sürede savunma yapmazsanız savunma hakkından vazgeçmiş sayılırsınız.

  2. Cezanın türünü öğrenin: Uyarma, kınama ve aylıktan kesmeyi disiplin amiri, kademe ilerlemesinin durdurulmasını disiplin kurulu kararından sonra atamaya yetkili amir verir.

  3. İtiraz süresini kaçırmayın: Ceza tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilirsiniz. Süresinde itiraz edilmeyen cezalar kesinleşir.

  4. İdari yargı yolunu bilin: Disiplin cezalarına karşı idari yargıya başvurulabilir.

  5. Silinme hakkınızı takip edin: Uyarma ve kınama için 5 yıl, diğer cezalar için 10 yıl sonra özlük dosyasından silinmesini isteyebilirsiniz.

Bu yazı 657 sayılı Kanun’un güncel metnine göre hazırlanmıştır. Kanunda yapılan değişiklikler hak ve sürelerinizi etkileyebilir. Başvurunuzu yapmadan önce kurumunuzun personel biriminden güncel uygulamayı teyit edin.

Sık Sorulan Sorular

Devlet memurunun disiplin cezaları nelerdir?

Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma olmak üzere beş tanedir (Madde 125).

Aylıktan kesme cezasında ne kadar kesinti yapılır?

Memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılır.

Savunma alınmadan disiplin cezası verilebilir mi?

Hayır. Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez (Madde 130).

Disiplin cezasına kaç gün içinde itiraz edilir?

Kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir (Madde 135).

Özürsüz olarak göreve gelmemenin cezası nedir?

Bir veya iki gün göreve gelmemek aylıktan kesme, özürsüz ve kesintisiz 3 ile 9 gün göreve gelmemek kademe ilerlemesinin durdurulması, bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek ise devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirir.

Disiplin cezası özlük dosyasından silinir mi?

Evet. Çıkarma dışında bir ceza almış memur, uyarma ve kınama için 5 yıl, diğer cezalar için 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurarak cezanın silinmesini isteyebilir (Madde 133).

Özet

Devlet memuru için beş disiplin cezası vardır: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma. Savunma alınmadan ceza verilemez, itiraz süresi tebliğden itibaren 7 gündür. Güncel metindeki 2026 değişikliklerini mutlaka kontrol edin.

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (Kabul Tarihi: 14/7/1965, Resmî Gazete: 23/7/1965, Sayı: 12056), Madde 56, 64, 124–135 ve 137–145; 23/1/2026 tarihli ve 7573 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler dahil güncel metin.

Diğer yazılar