Gerçeğe Aykırı ve Usulsüz Rapor: Yönetmelik ve TCK Hükümleri (Madde 204, 206, 210)
Gerçeğe aykırı veya usulsüz sağlık raporu tespit edilirse ne olur? Sağlık Raporları Yönetmeliği Madde 69 ile TCK 204, 206 ve 210. maddelerinin metni.

Gerçeğe aykırı veya usulsüz sağlık raporu hem sağlık yönetmeliklerinde hem de 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda ele alınmıştır. Raporun iptali, suç duyurusu, kuruma bildirim ve disiplin işlemi Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 69. maddesinde sayılır. Bu yazıda ilgili yönetmelik maddelerini ve Kanunun 204, 206 ve 210. maddelerini yalnızca metinlerine dayanarak aktarıyoruz. Bir fiilin hangi suça girdiği konusunda yorum yapmıyoruz.
Bir olayın hangi maddeye girdiğine yargı mercileri karar verir. Bu yazı yalnızca kanun ve yönetmelik metinlerini aktarır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Yönetmelikte Gerçeğe Aykırı Rapor (Madde 69)

Gerçeğe, fenne ve usule aykırı olarak düzenlendiği tespit edilen sağlık raporları geçersiz sayılarak iptal edilir. İlgililer hakkında 5237 sayılı Kanunun 204 ve 210. maddeleri gereğince suç duyurusunda bulunulur. Ayrıca ilgili mevzuatı kapsamında değerlendirilmek ve disiplin işlemi uygulanmak üzere görev yapılan kamu kurumu ile bağlı bulundukları meslek kuruluşuna gerekli bildirimler yapılır.
Gerçeğe aykırı sağlık raporu düzenleyen özel sağlık hizmet sunucuları hakkında 3359 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre işlem tesis edilir ve sağlık raporu düzenleme yetkisi Bakanlıkça iptal edilir. Görevlinin görevinin gereklerine aykırı hareket ederek ilgili mevzuata, etik ilkelere ve tıp biliminin gereklerine aykırı sağlık raporu düzenlediğinin tespiti hâlinde hakkında işlem yapılmak üzere inceleme dosyası Sağlık Meslekleri Kuruluna sevk edilir.
Türk Ceza Kanunu Hükümleri

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesinin birinci fıkrasına göre bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İkinci fıkraya göre görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmî bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmî belgeyi kullanan kamu görevlisi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
206. madde, bir resmî belgeyi düzenlemek yetkisine sahip olan kamu görevlisine yalan beyanda bulunan kişiyi üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırır. 210. maddenin ikinci fıkrasına göre gerçeğe aykırı belge düzenleyen tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Düzenlenen belgenin kişiye haksız bir menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına bir sonuç doğurucu nitelik taşıması hâlinde resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre cezaya hükmolunur.
Memur İçin Usulsüz Rapor Sonuçları

Memurlar bakımından usul, Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinde düzenlenmiştir. Yönetmelikte tespit edilen usul ve esaslara uyulmaksızın alınan raporlara dayanılarak hastalık izni verilemez. Bu durum memura yazılı olarak bildirilir ve memur, bildirimin yapıldığı günü takip eden gün göreve gelmekle yükümlüdür. Göreve başlamayan memurlar izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılarak haklarında 657 sayılı Kanun ve özel kanunların ilgili hükümleri uyarınca işlem yapılır.
Rapor Düzenlenirken Aranan Şartlar

İstirahat raporlarının usule ve fenne uygun olarak düzenlenmesi zorunludur (Sağlık Raporları Yönetmeliği, Madde 12). Bakanlıkça belirlenen sağlık raporu formatları ve e-Rapor sisteminde yer verilen formatlar dışında başka bir formatta rapor düzenlenemez (Madde 64). e-Rapor sistemine entegre edilen tüm raporlar e-Rapor sistemi üzerinden düzenlenir (Madde 67).
Sık Sorulan Sorular
Gerçeğe aykırı rapor tespit edilirse ne olur?
Rapor geçersiz sayılarak iptal edilir; ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulur ve kuruma ile meslek kuruluşuna bildirim yapılır (Sağlık Raporları Yönetmeliği Madde 69).
Usulsüz raporla hastalık izni alınabilir mi?
Hayır. Usule aykırı raporlara dayanılarak hastalık izni verilemez (Yönetmelik Madde 7).
Rapor düzenleme yetkisi hangi hâllerde iptal edilir?
Gerçeğe aykırı sağlık raporu düzenleyen özel sağlık hizmet sunucularının rapor düzenleme yetkisi Bakanlıkça iptal edilir (Madde 69).
Özet
Gerçeğe, fenne ve usule aykırı raporlar iptal edilir, ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulur ve kuruma bildirim yapılır. Türk Ceza Kanunu 204, 206 ve 210. maddeleri bu konudaki yaptırımları düzenler. Memur için usulsüz rapora dayanılarak hastalık izni verilemez; göreve başlamayan memur görevi terk etmiş sayılır.
Bu yazı 657 sayılı Kanun’un güncel metnine göre hazırlanmıştır. Kanunda yapılan değişiklikler hak ve sürelerinizi etkileyebilir. İşlem yapmadan önce kurumunuzun personel biriminden güncel uygulamayı teyit edin.
Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (Kabul Tarihi: 14/7/1965, Resmî Gazete: 23/7/1965, Sayı: 12056), Sağlık Raporları Yönetmeliği Madde 12, 64, 67 ve 69; Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik Madde 7; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu Madde 204, 206 ve 210.



