Memur Hakları

Memurlarda Atama, Nakil ve Yer Değiştirme: İşe Başlama Süreleri (657 Sayılı Kanun)

Memur atama, nakil ve yer değiştirme: işe başlama süreleri, başlamamanın sonuçları, eş durumu, karşılıklı yer değiştirme ve kadro kaldırma (657).

· 6 dk okuma
Memurlarda Atama, Nakil ve Yer Değiştirme: İşe Başlama Süreleri (657 Sayılı Kanun) kapak görseli

Devlet memurlarının atanması, nakli ve yer değiştirmesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 62 ile 76. maddeleri arasında düzenlenir. Atama emri tebliğ edildiğinde ne kadar sürede göreve başlanacağı, göreve başlamamanın sonuçları, karşılıklı yer değiştirme, kurumlar arası nakil ve kadrosu kaldırılan memurun durumu Kanunda tek tek yazılıdır. Bu yazıda bu kuralları yalnızca 657 sayılı Kanun metnine dayanarak örneklerle anlatıyoruz.

Atama sonrası işe başlama süreleri, göreve başlamamanın sonuçları, yer değiştirme ilkeleri, eş durumu, karşılıklı yer değiştirme, kurumlar arası nakil, kurum içi görev değişikliği ve kadrosu kaldırılan memur.

Atama Emri Tebliğ Edildi: İşe Başlama Süreleri (Madde 62)

Atama sonrası işe başlama adımları: tebliğ, 15 gün, yol süresi, ek süre ve izin ve rapor hâlleri

İlk defa, yeniden veya yer değiştirme suretiyle atananlar şu sürelerde işe başlamak zorundadır. Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününde, başka yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde o yere hareket ederek belli yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlar. Savaş ve olağanüstü hâllerde bu süre Cumhurbaşkanı Kararı ile kısaltılabilir.

Sürelerin başlangıç tarihi

  • Kanuni izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sırasında başka bir göreve atanan memurlar için süre, iznin veya geçici görevin bitiminde başlar.

  • Hesaplarını yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan sayman ve sayman mutemetleri için süre, devrin sona ermesiyle başlar.

  • Eski görevlerine devamları kurumlarınca yazılı olarak tebliğ edilenler için süre, yerlerine atanan memurların gelmesi veya yeni görev yerlerine hareketlerinin kurumlarınca tebliği tarihinde başlar.

Yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda memurlara atama emirleri tebliğ edilince yollukları, ödeme emri aranmaksızın, saymanlıklarca derhal ödenir. Memurun izinli ve raporlu olması tebligata engel olmaz; ancak süreler izin ve rapor süresinin bitiminden itibaren başlar.

Bir memur başka bir ildeki göreve atanmıştır ve atama emri kendisine tebliğ edilmiştir. Memur tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yeni görev yerine hareket eder ve belli yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlar. Atama sırasında izinli ise bu süreler iznin bitiminden başlar.

İşe Başlamamanın Sonuçları (Madde 63)

Atama ve işe başlamada önemli süreler: 15 gün, 10 gün ek süre, 2 ay ve 1 yıl
  • Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın Madde 62’deki süre içinde işe başlamayanların atamaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemez.

  • Belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama hâli iki ayı aşarsa atama işlemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir.

  • Başka yerdeki bir göreve atananlardan süre içinde hareket ederek belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamayanlara, eski görevlerinden ayrılış ve yeni görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık verilmemek şartı ile 10 günlük bir süre daha verilebilir.

  • Zorlayıcı sebep olmaksızın bu süre sonunda da başlamayanlar memuriyetten çekilmiş sayılır.

Yer Değiştirme Suretiyle Atanma ve Eş Durumu (Madde 72)

Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren illerin gruplandırılmasıyla belirlenen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. Memurların atanamayacakları yerler ve görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için gereken hizmet süreleri Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

Eşlerin aynı yere atanması

Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda aile birimini korumak için kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanır. Memur olan diğer eşin de isteği hâlinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere, Madde 74 ve 76’da belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Atandığı yerde eşin atanacağı teşkilat bulunmaması veya niteliğine uygun münhal görev olmaması ve ilgilinin talebi hâlinde, eşinin görev süresiyle sınırlı olmak üzere izin verilebilir. Bu durumda kadrosu saklı tutulur, ancak süre memuriyet boyunca 4 yılı hiçbir surette geçemez. Kademe ilerlemesi, emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder.

İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır (Madde 72).

Karşılıklı Yer Değiştirme, Nakil ve Kurum İçi Atamalar (Madde 73, 74, 76)

Yer değiştirme türleri: kurum içi atama, karşılıklı yer değiştirme ve kurumlar arası nakil

Karşılıklı yer değiştirme

Aynı kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşılıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilir. Bu isteğin yerine getirilmesi atamaya yetkili amirlerce uygun bulunmasına bağlıdır (Madde 73).

Kurumlar arası nakil

Memurların 657 sayılı Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya Madde 68 esasları çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibarıyla girebilecekleri sınıftan bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır (Madde 74).

Kurum içinde görev ve yer değişikliği

Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya Madde 68 esasları çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilir. Memurlar istekleri ile kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilir. Aşağı dereceye atananlar, Madde 68’de yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanabilir (Madde 76).

Bir memur kendi isteğiyle başka bir kuruma nakil olmak istiyor. Atanacağı kadronun derecesi kazanılmış hak derecesinden aşağı ise aradaki fark 3 dereceden çok olmamalı ve memurun isteği bulunmalıdır. Nakil için ayrıca kurumların muvafakati gerekir (Madde 74).

Kadrosu Kaldırılan Memurun Durumu (Madde 91)

Kadrosu kaldırılan memurun hakları: 6 ay, 45 gün ve 30 gün süreleri

Kadrosu kaldırılan memurlar, en geç altı ay içinde kendi kurumlarında niteliklerine uygun bir kadroya atanır. Kurumlarında atama imkânı bulunmaması hâlinde aynı süre içinde başka bir kurumdaki kadrolara atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilirler. Atama işlemi yapılıncaya kadar kurumlarında niteliklerine uygun işlerde çalıştırılır ve yeni bir kadroya atanıncaya kadar eski kadrolarına ait mali haklardan ve sosyal yardımlardan yararlanmaya devam ederler.

Eski kadroya ait son ayda alınan ödemelerin net toplamı, yeni kadroya ait ödemelerin net toplamından fazlaysa aradaki fark, farklılık giderilinceye kadar, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir. Devlet Personel Başkanlığı, kendisine bildirilen memurların ataması için 45 gün içinde teklifte bulunur. Teklif yazısının atamayı yapacak kuruma ulaşmasından itibaren 30 gün içinde atama işlemlerinin yapılması zorunludur.

Sık Sorulan Sorular

Başka ile atanan memur kaç gün içinde işe başlamalıdır?

Atama emrinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde yeni yere hareket eder ve belli yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlar (Madde 62).

Göreve zamanında başlamayan memura ne olur?

Zorlayıcı sebep yoksa, ilk defa veya yeniden atananların ataması iptal edilir ve 1 yıl memur olarak istihdam edilemezler. Başka yere atananlara 10 günlük ek süre verilebilir; bu süre sonunda da başlamayan memuriyetten çekilmiş sayılır (Madde 63).

Memurlar karşılıklı yer değiştirebilir mi?

Evet. Aynı kurumun başka yerlerdeki aynı sınıftaki memurları isteyebilir; atamaya yetkili amirin uygun bulması gerekir (Madde 73).

Kadrosu kaldırılan memur ne olur?

En geç altı ay içinde kendi kurumunda niteliğine uygun kadroya atanır. Mümkün olmazsa Devlet Personel Başkanlığına bildirilir; mali hakları atama yapılıncaya kadar devam eder (Madde 91).

Memur eşiyle aynı yere atanabilir mi?

Aile birimini korumak için kurumlar arasında koordinasyon sağlanır ve memur olan eşin isteği hâlinde ataması yapılır. Eşin atanacağı teşkilat bulunmaması hâlinde, talep üzerine eşinin görev süresiyle sınırlı izin verilebilir; bu süre memuriyet boyunca 4 yılı geçemez (Madde 72).

Özet

Atama emri tebliğ edilince aynı yerdeki göreve tebliğ gününde, başka yerdeki göreve 15 gün içinde hareket edilerek yol süresini izleyen iş günü başlanır. Zorlayıcı sebep olmadan başlamayanların ataması iptal edilir veya memuriyetten çekilmiş sayılırlar. Kadrosu kaldırılan memurun hakları Madde 91’de korunur.

Bu yazı 657 sayılı Kanun’un güncel metnine göre hazırlanmıştır. Kanunda yapılan değişiklikler hak ve sürelerinizi etkileyebilir. İşlem yapmadan önce kurumunuzun personel biriminden güncel uygulamayı teyit edin.

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (Kabul Tarihi: 14/7/1965, Resmî Gazete: 23/7/1965, Sayı: 12056), Madde 62, 63, 72–74, 76 ve 91.

Diğer yazılar