Memurların Özlük Dosyası, Başarı Belgesi ve Disiplin Cezasının Silinmesi (657 Sayılı Kanun)
Özlük dosyasında neler bulunur, başarı ve üstün başarı belgesi nasıl verilir, disiplin cezaları dosyadan ne zaman silinir? 657 sayılı Kanuna göre anlatım.

Özlük dosyası, memurun mesleki hayatındaki bilgi ve belgelerin tutulduğu dosyadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 109. maddesi her memur için bir özlük dosyası tutulmasını öngörür. Bu yazıda özlük dosyasında nelerin bulunduğunu, hangi kararlarda dikkate alındığını, mal bildirimi yükümlülüğünü, başarı belgesi ve ödülü ile disiplin cezasının dosyadan silinmesini yalnızca Kanun metnine dayanarak anlatıyoruz.
Özlük dosyasının içeriği, dosyanın dikkate alındığı işlemler, mal bildirimi, başarı belgesi, üstün başarı belgesi, ödül ve disiplin cezalarının silinmesi.
Özlük Dosyası Nedir? (Madde 109)

Memurlar, T.C. kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Dosyaya memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri, varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.

Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur. Özlük dosyalarının tutulma esasları ile dosyalarda yer alacak belgelere ilişkin usul ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.
Mal Bildirimi (Madde 14)
Devlet memurları kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında özel kanunda yazılı hükümler uyarınca mal bildirimi verirler. Mal bildirimleri özlük dosyasına konulan belgeler arasında sayılmıştır (Madde 109).
Başarı Belgesi, Üstün Başarı Belgesi ve Ödül (Madde 122)

Görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara başarı belgesi verilebilir. Belgeyi merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar verir.
Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi verilir. Üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde bağlı veya ilgili bakan ve illerde valiler tarafından uygun görülmesi hâlinde en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) yüzde 200’üne kadar ödül verilebilir. Bir malî yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısı, kurumun yılbaşındaki dolu kadro mevcudunun binde onundan; Gümrük Müsteşarlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kadroları için binde yirmisinden fazla olamaz.
Bir memur, kamu zararının önlenmesine somut verilerle katkı sağladığı için üç kez başarı belgesi almıştır. Madde 122’ye göre bu memura üstün başarı belgesi verilir. Ödül verilmesi ise bakan veya valinin uygun görmesine bağlıdır.
Disiplin Cezasının Özlük Dosyasından Silinmesi (Madde 133)

Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur, uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak verilmiş olan cezaların özlük dosyasından silinmesini isteyebilir.
Memurun bu süreler içerisindeki davranışları isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse isteğinin yerine getirilmesine karar verilir ve bu karar özlük dosyasına işlenir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının dosyadan çıkarılmasında ise disiplin kurulunun mütalaası alınır.
Sık Sorulan Sorular
Özlük dosyası kimler için tutulur?
Her memur için bir özlük dosyası tutulur (Madde 109).
Özlük dosyasında hangi belgeler bulunur?
Mesleki bilgiler, mal bildirimleri, inceleme ve denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi bilgileri bulunur (Madde 109).
Üstün başarı belgesi nasıl alınır?
Üç defa başarı belgesi alanlara verilir (Madde 122).
Kınama cezası ne zaman dosyadan silinebilir?
Uygulanmasından 5 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurularak silinmesi istenebilir (Madde 133).
Özet
Her memur için özlük dosyası tutulur; dosyada mesleki bilgiler, mal bildirimleri, raporlar, disiplin cezaları ve ödül belgeleri yer alır. Üç başarı belgesi üstün başarı belgesi sağlar. Uyarma ve kınama 5, diğer cezalar 10 yıl sonra silinmesi istenebilir; memurluktan çıkarma cezası bunun dışındadır.
Bu yazı 657 sayılı Kanun’un güncel metnine göre hazırlanmıştır. Kanunda yapılan değişiklikler hak ve sürelerinizi etkileyebilir. İşlem yapmadan önce kurumunuzun personel biriminden güncel uygulamayı teyit edin.
Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (Kabul Tarihi: 14/7/1965, Resmî Gazete: 23/7/1965, Sayı: 12056), Madde 14, 109, 122 ve 133.



