Memurların Yurt Dışı Görevi ve Aylıksız İzin Hakları (657 Sayılı Kanun, Madde 77–80)
Yurt dışı görev için aylıksız izin süreleri, bilgi artırmak için gönderilenlerin hakları ve süresinde dönmemenin sonuçları (657 sayılı Kanun).

Memurların yurt dışına gönderilmesi ve yurt dışında görev alması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 77–80. maddelerinde düzenlenmiştir. Kanun iki farklı durumu ayırır: yabancı resmî kurumlarda veya uluslararası kuruluşlarda görev almak için verilen aylıksız izin ile bilgi artırmak, eğitim veya staj için yurt dışına gönderilme. Bu yazıda her ikisini yalnızca Kanun metnine dayanarak anlatıyoruz.
Yurt dışı kuruluşlarda aylıksız izin süreleri, dönüşte kademe ve derece değerlendirmesi, bilgi artırmak için gönderilenlerin hakları, süresinde dönmemenin sonuçları.
Yabancı Kuruluşlarda Görev İçin Aylıksız İzin (Madde 77)

Yabancı memleketlerin resmî kurumları veya uluslararası kuruluşlarda ya da Cumhurbaşkanınca belirlenen yurt dışındaki kuruluşlarda kurumlarının muvafakati ile görev alacak memurlara, ilgili Bakanın onayı ile (her üç yılda bir Bakan onayı yenilenmek kaydıyla) memuriyeti süresince yabancı memleketlerin resmî kurumlarında ya da Cumhurbaşkanınca belirlenen yurt dışındaki kuruluşlarda on yıla, uluslararası kuruluşlarda yirmi bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.

İzin alan memurların kadro ile ilişkileri devam eder ve bu görevlerde geçen süreler için emeklilik hakları saklı kalır. Görevlerine dönmek isteyenlerin yurt dışı kuruluşlardaki hizmet süreleri, boş kadro bulunduğu takdirde, her yılı bir kademe ilerlemesine ve her 3 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
Uluslararası bir kuruluşta 6 yıl görev yapıp dönen memurun bu süresi, Madde 77’ye göre altı kademe ilerlemesine ve iki derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir. Bunun için boş kadro bulunması gerekir.
Bilgi Artırmak İçin Yurt Dışına Gönderilme (Madde 78 ve 79)

Mesleklerine ait öğrenimini bitirerek asli memur olarak atanmış olanlardan, mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere kurumlarınca açılacak seçme veya yarışmalarda başarı gösterenlere ya da dış burslara dayanılarak gönderilenlere iki yıla kadar ayrılma müsaadesi verilebilir. Gerekirse bu süre en çok bir kat uzatılabilir (Madde 78).
Bunlar kadrolarında bırakılırlar. Aylık ve diğer her türlü ödemelerinin kanuni kesintilerden sonra kalan net tutarının yüzde 60’ını kurumlarından alırlar. Kademe ilerlemesi, emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. İzin bitiminde yol süresi hariç 15 gün içinde görevlerine dönerler (Madde 79). Her yıl yurt dışına gönderilebilecek memurların kurumlar itibarıyla sayıları Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir (Madde 80).
Süresinde Dönmemenin Sonucu (Madde 79)

Sürelerinin bitiminde görevlerine başlamayanlar çekilmiş sayılırlar. Bu suretle çekilmiş sayılanlar, aylık ve yol giderleri de dahil olmak üzere kendilerine kurumlarca yapılmış bulunan bütün masrafları iki kat olarak ödemeye mecburdurlar. Görevlerine başlayıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmeti bitirmeden ayrılanlar veya bir ceza sebebi ile memurluktan çıkarılmış olanlar, mecburi hizmetlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarı iki kat olarak ödemek zorundadırlar.
Sık Sorulan Sorular
Uluslararası kuruluşta kaç yıla kadar aylıksız izin verilir?
Yirmi bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir; yabancı resmî kurumlar için bu süre on yıldır (Madde 77).
Aylıksız izinde kadro ilişkisi devam eder mi?
Evet. Kadro ile ilişki devam eder ve emeklilik hakları saklı kalır (Madde 77).
Bilgi artırmak için gidenlere aylık ödenir mi?
Kanunda yazılı esaslara göre net tutarın yüzde 60’ı kurumlarından ödenir (Madde 79).
İzin bitiminde ne kadar sürede dönülmelidir?
Yol süresi hariç 15 gün içinde (Madde 79).
Özet
Yabancı resmî kurumlarda on, uluslararası kuruluşlarda yirmi bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir ve kadro ilişkisi devam eder. Bilgi artırmak için gönderilenler iki yıla kadar ayrılabilir, süre bir kat uzatılabilir. Süresinde dönmeyenler çekilmiş sayılır ve masrafları iki kat öder.
Bu yazı 657 sayılı Kanun’un güncel metnine göre hazırlanmıştır. Kanunda yapılan değişiklikler hak ve sürelerinizi etkileyebilir. İşlem yapmadan önce kurumunuzun personel biriminden güncel uygulamayı teyit edin.
Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (Kabul Tarihi: 14/7/1965, Resmî Gazete: 23/7/1965, Sayı: 12056), Madde 77, 78, 79 ve 80.



