Memurluktan Çekilme ve Yeniden Atanma: Şartlar ve Bekleme Süreleri (657 Sayılı Kanun)
Memurluktan çekilme: yazılı müracaat, 10 gün görev terki, devir teslim, olağanüstü hâller ve yeniden atanma bekleme süreleri 657 sayılı Kanuna göre.

Memurluktan çekilme, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 94 ile 98. maddelerinde düzenlenmiştir. Kanun; yazılı müracaatla çekilmeyi, görevi 10 gün kesintisiz terk edenin çekilmiş sayılmasını, devir ve teslim zorunluluğunu, olağanüstü hâllerdeki sınırlamaları ve çekilenlerin yeniden atanma şartlarını ayrı ayrı sayar. Bu yazıda memurluğun sona erme hâllerini ve yeniden atanma sürelerini yalnızca 657 sayılı Kanun metnine dayanarak anlatıyoruz.
Memurluğun sona erme hâlleri, yazılı çekilme, çekilmiş sayılma, devir ve teslim, olağanüstü hâl sınırlamaları, yeniden atanma bekleme süreleri ve emeklilerin yeniden göreve alınması.
Memurluk Hangi Hâllerde Sona Erer? (Madde 98)

Devlet memurlarının memurluğu Kanuna göre memurluktan çıkarılmaları, memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadıklarının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan birini kaybetmeleri, memurluktan çekilmeleri, istek, yaş haddi veya malullük sebeplerinden biriyle emekliye ayrılmaları ve ölümleri hâllerinde sona erer. Madde 18 gereği Kanunlarda yazılı haller dışında memurluğa son verilemez.
Çekilme Nasıl Yapılır? (Madde 94 ve 95)

Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. Çekilmek isteyen memur, yerine atanan kimsenin gelmesine veya çekilme isteğinin kabulüne kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse bir aya kadar gelmediği veya yerine bir vekil atanmadığı takdirde, memur üstüne haber vererek görevini bırakabilir. Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartıyla bir ay kaydına tabi değildir.
Bir memur memurluktan çekilmek için kurumuna yazılı olarak başvurur. Yerine atanan kişi gelinceye veya isteği kabul edilinceye kadar görevine devam eder. Yerine atanan kişi bir aya kadar gelmemiş ve vekil de atanmamışsa, memur üstüne haber vererek görevini bırakabilir.
Devir ve teslim
Çekilen memurlardan devir ve teslim ile yükümlü olanlar bu işlemlerin sonuna kadar görevlerini bırakamaz. Hizmet icaplarına göre devir ve teslim işlemleri için gerekli süreler yönetmelikte belirtilir (Madde 95).
Olağanüstü yönetim hâllerinde çekilme
Olağanüstü hâl, seferberlik ve savaş hâllerinde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerdeki Devlet memurları, çekilme istekleri kabul edilmedikçe veya yerlerine atanacaklar gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamaz (Madde 96).
Çekilmiş Sayılma: 10 Günlük Görev Terki

Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi hâlinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır (Madde 94). Ayrıca atama sonrası süresinde işe başlamayanlar ile aylıksız izin sonrasında görevine dönmeyenler de memuriyetten çekilmiş sayılır (Madde 63 ve 108).
Özürsüz bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirir (Madde 125). Çekilmiş sayılmak ile memurluktan çıkarılmak farklı sonuçlar doğurur ve yeniden atanma süreleri de buna göre değişir.
Çekilenlerin Yeniden Atanması (Madde 92 ve 97)

Durum | Yeniden atanma |
|---|---|
Madde 94’ün 2. ve 3. fıkralarına uygun olarak çekilenler | Altı ay geçmeden Devlet memurluğuna alınamaz |
Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ve Madde 94/2’ye uymadan görevlerinden ayrılanlar | Bir yıl geçmeden alınamaz |
Madde 95’teki devir ve teslim zorunluluklarına uymayanlar | Üç yıl geçmeden alınamaz |
Madde 96’ya aykırı hareket edenler (olağanüstü hâl, seferberlik, savaş ve afetlerde görevi bırakanlar) | Hiçbir surette alınamaz |
Bu hükümler, memurların mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere uygulanır (Madde 97).
Çekilenlerin memurluğa dönüşü (Madde 92)
İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla, ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine atanabilir. Madde 71 hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara da atanabilirler.
Emeklilerin yeniden hizmete alınması (Madde 93)
T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli olanlardan sınıfında yazılı nitelikleri taşıyanlar, Madde 92 hükümlerine göre kurumlarda boş kadro bulunması şartıyla yeniden memurluğa alınabilir.
Bir memur Madde 94’e uygun şekilde yazılı başvuruyla çekilmiş ve devir teslimini tamamlamıştır. Bu durumda memurluğa yeniden atanabilmesi için çekilmeden itibaren altı ay geçmesi gerekir. Aynı memur görevi 10 gün terk ederek çekilmiş sayılsaydı bekleme süresi bir yıl olurdu.
Sık Sorulan Sorular
Memur çekilme dilekçesini nasıl verir?
Bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat eder (Madde 94).
Görevi 10 gün bırakan memura ne olur?
Mezuniyetsiz veya kabul edilen mazereti olmaksızın görevin kesintisiz 10 gün terk edilmesi hâlinde yazılı müracaat aranmaksızın çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır (Madde 94).
Çekilen memur ne zaman yeniden atanabilir?
Usulüne uygun çekilenler altı ay, çekilmiş sayılanlar bir yıl geçmeden atanamaz. Devir teslim zorunluluğuna uymayanlar için bu süre üç yıldır (Madde 97).
Çekilen memur kaç kez geri dönebilir?
Kendi istekleriyle çekilenler veya çekilmiş sayılanlar iki defadan fazla olmamak üzere memurluğa dönebilir (Madde 92).
Emekliler yeniden memur olabilir mi?
Sınıfında yazılı nitelikleri taşıyanlar, kurumlarda boş kadro bulunması şartıyla yeniden memurluğa alınabilir (Madde 93).
Özet
Memurluk, memurluktan çıkarma, şartların kaybı, çekilme, emeklilik ve ölümle sona erer. Çekilme yazılı müracaatla yapılır, görevin 10 gün kesintisiz terki çekilmiş sayılmayı doğurur. Yeniden atanma için bekleme süreleri 6 ay, 1 yıl, 3 yıl ve bazı hâllerde hiçbir surettedir.
Bu yazı 657 sayılı Kanun’un güncel metnine göre hazırlanmıştır. Kanunda yapılan değişiklikler hak ve sürelerinizi etkileyebilir. İşlem yapmadan önce kurumunuzun personel biriminden güncel uygulamayı teyit edin.
Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (Kabul Tarihi: 14/7/1965, Resmî Gazete: 23/7/1965, Sayı: 12056), Madde 63, 71, 92–98, 108 ve 125.



