Standart Dosya Planı Nedir? Ana, Tali ve Geçici Dosya Farkı
Standart Dosya Planı nedir? Ana dosya, tali dosya ve geçici dosya farkı, dosya anahtarı ve fihrist kuralları valilik yönetmeliğinde.

Standart Dosya Planı nedir? Valilik ve Kaymakamlık Birimleri Teşkilat, Görev ve Çalışma Yönetmeliğine göre birimler, görev alanlarına giren konularda Standart Dosya Planına göre dosya açar. Dosyalama öncelikle elektronik ortamda yapılır. Kâğıt ortamında gelen evrak taranır ve e-İçişleri ortamında dosyalanır.
Ana Dosya Nedir?
Ana dosya, bir ana konu kapsamına giren bütün konuları ve işlemleri içeren evrakın toplandığı konu kodunun adıdır. Bir klasörden oluşabileceği gibi işlem fazlaysa birden çok klasörden de oluşabilir.
Ana dosyayla ilgili olduğu hâlde alt bölümlerde tanımlanmayan konulara ait yazılar için “diğer” adıyla ayrı bir dosya açılır.
Ana Dosya, Tali Dosya ve Geçici Dosya Arasındaki Fark
Dosya türü | Tarifi |
|---|---|
Ana dosya | Standart Dosya Planındaki konu kodunun adı; ana konunun bütün evrakı burada toplanır |
Tali dosya | Ana dosya kapsamına giren çeşitli konu, iş ve işlemlere ait evrakın toplandığı dosya; ilgili memurun talebiyle müdür açar |
Geçici dosya | Gelen evrakın ana dosyası başka birimde olduğu ve geri alınamadığı durumda açılan dosya; ilgili memurun talebiyle müdür açar |
Ana Dosya Kapağına Neler Yazılır?
Ana dosya klasörünün kapak sırtına dosyayı tanımlayan şu bilgiler yazılır: kurum adı, birim adı, dosya numarası, konu adı ve yılı. Tali dosya gömleklerinin üzerine ise dosya numarası ve dosya konusu yazılır.
Dosya Anahtarı ve Fihrist Nedir?
Dosya anahtarı: Standart Dosya Planındaki ana dosya sayıları ve konuları numara sırasıyla alt alta yazılarak hazırlanır ve birimin merkezi bir yerine asılır.
Tali dosya fihristi: Bir ana dosyadaki bütün tali dosyaların sıra sayısı ve konusu alt alta yazılarak hazırlanır, ana dosya klasörü kapağının iç yüzüne yapıştırılır.
Konu Kodları Yetersizse Ne Olur?
Standart Dosya Planındaki konu kodları yetersiz kalırsa valilikler Ekim sonuna kadar talepte bulunur. Bakanlık yeni konu kodlarını yılda bir defa, Aralık ayında belirler ve Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne bildirir.
Birden Fazla Dosyayı İlgilendiren Evrak Nereye Konur?
Evrakın aslı en çok ilgili olduğu dosyaya konur. Diğer ilgili dosyalara evrakın fotokopisi ya da geldiği yer, gün, sayı ve konusunu gösteren bir not eklenir.
Bir birimin işlemlerini üstlenip üstlenmeyeceği henüz belli olmayan konulara ait evrak ise beklemeli evrak sayılır. Birime ait olduğu kabul edilenler konularıyla bağlantılı dosyaya konur.
Dosyaların Saklanması ve Dışarı Çıkarılması
Dosyalar standartlara uygun dosya dolaplarında saklanır ve görevli memurun sorumluluğundadır. Evrakın ya da dosyanın kurum dışına çıkarılması ilke olarak yasaktır. Vali, vali yardımcısı, kaymakam, müdür, şifre memuru gibi görevliler hizmetin gerektirdiği hâllerde evrak götürürse en kısa sürede ilgili memura geri verir.
Görevliler evrak kendilerinde kalmak üzere özel dosya açamaz. İstisna vali, vali yardımcıları, kaymakamlar, il hukuk işleri müdürleri, özel kalem müdürleri ve valinin yetki vereceği birim müdürleridir.
Dosya Alınıp Verilirken Hangi Kurallara Uyulur?
İşlemleri yapmakla görevli kişi, dosyalamadan sorumlu memurdan ilgili dosyayı yazılı bir fişle ister.
Zorunlu hâllerde dosyayı memurun bilgisi olmadan alan görevli, memura en kısa sürede bilgi verir.
Alınan dosya işlem biter bitmez iade edilir.
Bir dosyayı belli bir süre sonra tekrar görmek isteyen kişi, adını, unvanını ve görmek istediği tarihi yazılı fişle bildirir.
Evrak kural olarak dosyasıyla birlikte işleme verilir ve dosyasından ayrılmaz. Çıkarılması zorunluysa dosyadaki yerine bir ilgi fişi konulur.
Bu kurallar, dosyaların kimde olduğunun her zaman izlenebilmesini amaçlar. Dosyalama memuru gerekli gördüğünde dosyanın numarasını, konusunu, verildiği görevlinin adını ve tarihi bir karta yazarak takip eder.
Sık Sorulan Sorular
Standart Dosya Planı nedir?
Birimlerin görev alanına giren konularda açacakları dosyaların konu kodlarını belirleyen plandır. Yönetmelik dosyaların bu plana göre açılmasını zorunlu kılar.
Tali dosya kim tarafından açılır?
İlgili memurun talebi üzerine müdür tarafından açılır.
Dosyaların saklama süreleri nedir?
Yönetmelik saklama süresi vermez. Arşiv işleri İçişleri Bakanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı Arşiv Hizmetleri Yönetmeliğine göre yapılır.
Bu yazı yönetmeliğin 4/6/2020 tarihli değişikliğe kadar olan metnine göre hazırlanmıştır. Metinde geçen bazı kurum adları, örneğin Başbakanlık, eski olabilir. Sonraki değişiklikleri Resmî Gazete’den takip edin.
Kaynak: Valilik ve Kaymakamlık Birimleri Teşkilat, Görev ve Çalışma Yönetmeliği, Madde 41-59 ve 70 (Resmî Gazete: 8/6/2011, Sayı: 27958; son değişiklik: 4/6/2020, Sayı: 31145).



