GYS, UDS, Sınav Rehberi

Ticaret Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı: Şartlar ve Süreç

Ticaret Bakanlığı personeli için görevde yükselme ve unvan değişikliği şartları, yazılı ve sözlü sınav puanları ile başvuru süreci bu rehberde

· 7 dk okuma
Lacivert zeminde dünya küresi, konteyner gemisi ve Atabeg Kurum Sınavları yazısı.

Ticaret Bakanlığında memur olarak çalışıyorsanız, görevde yükselme sınavı ve unvan değişikliği kuralları kariyer planınızı doğrudan etkiler. Bu kurallar Bakanlık personeli için hazırlanan yönetmelikte düzenlenmiştir. Bu yazıda kimlerin başvurabileceğini, hangi şartların arandığını ve sınavın nasıl işlediğini özetliyoruz.

Yönetmelik Kimleri Kapsar?

Yönetmelik; Ticaret Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı ile döner sermaye işletmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak görev yapan personelin görevde yükselme, unvan değişikliği ve atanmalarını düzenler. Aday memurlar ve diğer kamu kurumlarının personeli sınava başvuru yapamaz.

Şartları taşıdığınız birden fazla unvanlı kadro olsa bile duyuruda belirtilen kadrolardan yalnızca biri için başvurabilirsiniz.

Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Arasındaki Fark

Yönetmelik iki farklı yolu düzenler. Görevde yükselme, yönetmelikte sayılan altı hizmet grubundaki kadrolara yapılan atamaları kapsar. Unvan değişikliği ise en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitimle kazanılan unvanlara ilişkin kadrolar için geçerlidir.

Yol

Kadro örnekleri

Görevde yükselme

Gümrük müdürü, şube müdürü, şef, kısım amiri, bölge amiri, uzman, araştırmacı, hukuk müşaviri, çözümleyici, ayniyat saymanı, memur, şoför, koruma ve güvenlik görevlisi, hizmetli gibi kadrolar

Unvan değişikliği

Mütercim, avukat, mühendis, mimar, istatistikçi, programcı, tekniker, teknisyen, psikolog, hemşire, kütüphaneci, grafiker gibi kadrolar

Sınava Tabi Olmadan Yapılan Atamalar

Gümrük ve dış ticaret bölge müdür yardımcısı, serbest bölge müdürü ve serbest bölge müdür yardımcısı kadrolarına sınav yapılmadan atama yapılır. Bu kadrolar için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesindeki şartlar, en az dört yıllık yükseköğrenim ve belirli kadrolarda çalışma süresi aranır.

Kadro

Aranan çalışma süresi

Gümrük ve dış ticaret bölge müdür yardımcısı

Bakanlık merkez teşkilatı veya gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüklerinde müdür kadrolarında en az üç yıl ya da ticaret denetmeni kadrosunda en az yedi yıl

Serbest bölge müdürü

Serbest bölge müdür yardımcısı kadrosunda en az üç yıl ya da merkez teşkilatı şube müdürü kadrosunda en az beş yıl

Serbest bölge müdür yardımcısı

Ticaret denetmeni kadrosunda en az beş yıl; araştırmacı, uzman veya mühendis kadrolarının herhangi birinde en az beş yıl; ya da şef kadrosunda en az yedi yıl

Aranan Şartlar

Görevde yükselmede genel şartlar

  • 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesindeki şartları taşımak

  • Bakanlıkta en az iki yıl çalışmış olmak

  • Yapılan yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmak

  • Kadroya atanmak için belirlenen unvanlarda geçirilecek sürenin en az altı ayını Bakanlık birimlerinde geçirmiş olmak (ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel yoksa aranmaz)

Bazı kadrolar için özel şartlar

Kadro

Öğrenim

Çalışma şartı

Şef

En az iki yıllık yükseköğrenim

Yönetmelikte sayılan memur kadrolarında veya unvan değişikliğine tabi kadrolarda en az iki yıl; ayrıca en az dört yıl hizmet süresi

Kısım amiri

En az iki yıllık yükseköğrenim

Aynı kadrolarda en az iki yıl, en az dört yıl hizmet süresi ve boy şartı

Bölge amiri

En az dört yıllık yükseköğrenim

Şef veya kısım amiri kadrosunda en az iki yıl

Gümrük müdür yardımcısı, işletme müdür yardımcısı

En az dört yıllık yükseköğrenim

Şef veya kısım amiri kadrosunda en az iki yıl ya da muayene memuru kadrosunda en az beş yıl

Gümrük müdürü, gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürü

En az dört yıllık yükseköğrenim

Gümrük müdür yardımcısı, işletme müdür yardımcısı, bölge amiri, uzman, eğitim uzmanı veya araştırmacı kadrolarının herhangi birinde en az iki yıl

Hukuk hizmetleri müdürü

En az dört yıllık yükseköğrenim

Avukat kadrosunda en az sekiz yıl

Şoför

En az lise veya dengi okul

Destek hizmetleri grubu kadrolarında en az bir yıl; (D) veya (DE) sınıfı sürücü belgesi

Kısım amiri kadrosuna atanabilmek için erkeklerde en az 172 cm, kadınlarda en az 165 cm boy şartı aranır.

Yukarıdaki tablo özet bilgidir. Yönetmeliğin 8 inci maddesinde şube müdürü, uzman, çözümleyici gibi çok sayıda kadro için ayrı şartlar yer alır. Başvurmadan önce kendi kadronuzun şartlarını ve sınav duyurusunu mutlaka kontrol edin.

Unvan değişikliğinde özel şartlar

Avukat kadrosu için avukatlık ruhsatı gerekir. Mütercim kadrosu için ilgili bölüm mezunu olmak ve son başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde YDS/e-YDS'den en az (A) seviyesinde başarılı olmak aranır. İstatistikçi ve programcı kadroları için ise son beş yıl içinde alınmış, en az (D) seviyesinde YDS/e-YDS sonucu istenir. Mühendis, mimar, psikolog, kütüphaneci ve grafiker gibi kadrolarda ilgili bölümlerden mezuniyet esastır.

Duyuru ve Başvuru Süreci

Görevde yükselme sınavları, yazılı sınav tarihinden en az kırk beş gün önce Bakanlığın resmî internet sitesinde duyurulur ve Bakanlık birimlerine yazıyla bildirilir. Duyuruda kadro unvanı, derecesi ve sayısı, başvuru şartları, başvuru tarihleri, yazılı sınav konuları, sınav tarihi ve yeri belirtilir.

DUYURU

En az 45 gün

Yazılı sınav tarihinden önce Bakanlığın internet sitesinde

BAŞVURU

En az 10 gün

Başvuru süresi

YAZILI SINAV

60 puan

100 üzerinden başarı sınırı

SÖZLÜ SINAV

70 puan

100 üzerinden başarı sınırı

Şartları taşıyanların listesi yazılı sınavdan en az yirmi gün önce ilan edilir ve ayrıca yazılı tebligat yapılmaz. Listeye, ilan tarihinden itibaren beş iş günü içinde itiraz edilebilir.

Ticaret il müdürlüğü, gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğü veya serbest bölge müdürlüğü için açılan sınavlara, ilgili müdürlükte görevli personel ile merkez teşkilatı personeli katılabilir. Unvan değişikliği sınavlarında bu kural uygulanmaz.

Yazılı Sınav Nasıl Yapılır?

Yazılı sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve başarılı sayılmak için en az 60 puan gerekir. Sınav konuları yönetmelikte tek tek sayılmaz, her sınavın duyurusunda belirtilir. Sınav Bakanlık tarafından yapılabileceği gibi ÖSYM Başkanlığına, Millî Eğitim Bakanlığına veya bir yükseköğretim kurumuna da yaptırılabilir.

Unvan değişikliği yazılı sınavı ise Bakanlıkça belirlenecek görev alanları ile atama yapılacak kadronun niteliğine ilişkin konularda yaptırılır. Sınav sorularında hata tespit edilirse veya sorular yargı kararıyla iptal edilirse, bu sorulara ait puanlar diğer sorulara eşit olarak dağıtılır.

Çalışmaya başlamadan önce sınav duyurusundaki konu başlıklarını kontrol edin. Konular her sınavda değişebileceği için duyuruyu esas alın.

Sözlü Sınav Nasıl Değerlendirilir?

Yazılı sınavda en yüksek puandan başlayarak ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puanı alanların tamamı da sözlü sınava girer. Sınav kurulunun her üyesi adayı 100 tam puan üzerinden değerlendirir ve puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını belirler. Sözlü sınavda en az 70 puan gerekir.

Değerlendirmede şu ölçütler esas alınır:

  • Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi

  • Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü

  • Liyakat, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışların göreve uygunluğu

  • Özgüven, ikna kabiliyeti ve inandırıcılık

  • Genel kültür ve genel yetenek

  • Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık

Başarı Puanı, İtiraz ve Atama

Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasıdır. Puanlar eşitse sırasıyla hizmet süresi fazla olana, daha üst öğrenimi bitirmiş olana ve üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olana öncelik verilir. İlan edilen kadro sayısı nedeniyle atanamayanlar arasından, Bakanlıkça ihtiyaç duyulursa, en fazla asıl aday sayısı kadar kişi yedek olarak belirlenebilir.

Sınav sonuçlarına, ilan tarihinden itibaren beş iş günü içinde itiraz edilebilir. Sınav kurulu, itiraz süresinin bitiminden sonra yazılı sınav için yedi iş günü, sözlü sınav için beş iş günü içinde itirazları sonuçlandırır. Atanmaya hak kazananlar, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesinden sonra en geç otuz gün içinde atanır.

Atanma şartlarını son başvuru tarihi itibarıyla taşımadığı sonradan anlaşılanların sınavı geçersiz sayılır. Atama yapılmışsa atama iptal edilir. Atama yapılıncaya kadar şartlarını kaybedenlerin sınavı da geçersiz olur.

Gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürü, bölge amiri ve kısım amiri sınavlarını kazananlar için, tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış bir sağlık raporu gerekir. Raporda yurdun her yerinde görev yapabileceği ve silah kullanabileceği belirtilmelidir. Rapor ibraz edildiğinde atama yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Aylıksız izindeki personel sınava katılabilir mi?

Evet. Aylıksız izinde bulunanlar dahil, mevzuat uyarınca verilen izinleri kullanan personel sınava başvurabilir ve katılabilir. Ancak ceza kovuşturması nedeniyle hakkında görevden uzaklaştırma tedbiri alınan personel başvuru yapamaz ve katılamaz.

Doktorayı tamamlayan personel unvan değişikliği sınavına girmek zorunda mı?

Hayır. Doktora öğrenimini bitiren personel, unvan değişikliği sınavına katılmadan öğrenimle kazandığı görevlere atanabilir.

Avukattan hukuk müşavirliğine geçiş için sınav gerekir mi?

Hayır. Bakanlıkta en az beş yıl avukat kadrosunda çalışmış olanlar, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesindeki şartları taşımaları kaydıyla sınav olmadan hukuk müşaviri kadrosuna atanabilir.

Başka kurumdan naklen atama yapılabilir mi?

Bazı unvanlara yapılabilir. Yönetim hizmetleri grubundaki kadrolara açıktan atama yapılamaz, bu grupta yalnızca şef kadrosuna naklen atama mümkündür. Naklen atanacaklarda ayrıca başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl içinde disiplin cezası almamış olma şartı aranır.

Görevde Yükselme Sınavına Atabeg ile Neden Hazırlanmalısınız?

Yazılı sınavdan başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 60 puan gerekir. Sınav konuları her duyuruda ayrıca belirtildiği için neye çalışacağınızı doğru okumak ve zamanı iyi kullanmak önem taşır. Duyuru en az kırk beş gün önce yapıldığına göre hazırlık süreniz sınırlıdır, dağınık kaynaklardan çalışmak bu süreyi eritir.

  • Sınav konularına göre çalışırsınız. Anlatımlar sınav duyurularındaki konu başlıklarına göre düzenlenir, gereksiz konuya zaman harcamazsınız.

  • Mevzuat sade dille anlatılır. Kanun ve yönetmelik maddelerini tek tek çözmeye uğraşmadan, sınavda işinize yarayacak biçimde öğrenirsiniz.

  • Her şey tek yerdedir. Farklı sınav konularını aynı platformda çalışırsınız.

  • Çalışma planınızı siz belirlersiniz. Mesai sonrasında kısa sürelerle çalışarak ilerleyebilirsiniz.

Sınav duyurusu yayımlandığında hazırlık için en az kırk beş gün vaktiniz olur. Bu süreyi verimli kullanmak için Atabeg Kurum Sınavları sayfasındaki konu anlatımlarına bugünden göz atın.

Başvuru yalnızca Bakanlık personeline açıktır. Yazılı sınavda en az 60, sözlü sınavda en az 70 puan gerekir. Başarı puanı iki sınavın ortalamasıyla belirlenir. Atama, liste kesinleştikten sonra en geç otuz gün içinde yapılır.

Kaynak: Ticaret Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (10/6/2020 tarihli ve 31151 sayılı Resmî Gazete; son değişiklik 5/9/2025 tarihli ve 33008 sayılı Resmî Gazete), mevzuat.gov.tr

Diğer yazılar

Ticaret Bakanlığı Görevde Yükselme Sınavı | Atabeg Blog